13-wekenecho stopt in 2028
13-wekenecho stopt in 2028: waarom en wat betekent dit voor jou?
De 13-wekenecho verdwijnt vanaf 1 januari 2028 uit het Nederlandse prenatale screeningsaanbod. Dat heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op 12 oktober 2026 bekendgemaakt. Tot die tijd kunnen zwangeren nog kiezen voor deze echo, die bedoeld is om vroeg in de zwangerschap lichamelijke afwijkingen bij het ongeboren kind op te sporen.
Maar waarom stopt de 13-wekenecho eigenlijk? Wat betekent dit voor jou als je zwanger bent in 2028 of in de toekomst zwanger wilt worden? En wat is het verschil tussen de 13-wekenecho en de 20-wekenecho?
In dit artikel leggen we uit wat er verandert, waarom deze beslissing is genomen en welke mogelijkheden voor prenatale screening blijven bestaan.
Wanneer stopt de 13-wekenecho?
De 13-wekenecho stopt per 1 januari 2028. De echo wordt sinds september 2021 in Nederland aangeboden in het kader van een wetenschappelijke studie. Deze studie onderzocht de voor- en nadelen van het aanbieden van een vroege echo om lichamelijke afwijkingen bij het ongeboren kind op te sporen.
Na beoordeling van de onderzoeksresultaten heeft de Gezondheidsraad op 22 september 2026 geadviseerd om de 13-wekenecho niet zonder meer als vast onderdeel van de prenatale screening in te voeren. De minister heeft vervolgens op 12 oktober 2026 besloten om het huidige onderzoeksprogramma te beëindigen.
Tot 1 januari 2028 blijft de 13-wekenecho beschikbaar binnen het huidige programma. Daarna wordt deze echo niet langer via dit landelijke screeningsaanbod aangeboden.
Waarom stopt de 13-wekenecho?
De belangrijkste reden is dat de voordelen van de 13-wekenecho in de huidige opzet niet voldoende opwegen tegen de nadelen. Dat blijkt uit de resultaten.
De 13-wekenecho heeft een belangrijk voordeel: sommige ernstige lichamelijke afwijkingen kunnen eerder worden ontdekt dan bij de 20-wekenecho. Hierdoor krijgen ouders eerder informatie en is er, wanneer vervolgonderzoek nodig is, meer tijd om de situatie te onderzoeken en eventuele keuzes te bespreken.
Er zijn echter ook nadelen. Bij de 13-wekenecho worden soms afwijkingen vermoed die bij vervolgonderzoek niet blijken te bestaan. Ook kan een bevinding onzeker zijn, omdat bepaalde structuren van het ongeboren kind op dit moment in de zwangerschap nog in ontwikkeling zijn.
Een onduidelijke of afwijkende uitslag kan zorgen voor spanning, onzekerheid en aanvullend onderzoek. Uit de onderzoeksresultaten bleek dat de uitslagen in de huidige opzet niet altijd voldoende betrouwbaar waren om de echo als vast onderdeel van de prenatale screening in te voeren.
De Gezondheidsraad adviseerde daarom om de 13-wekenecho niet zonder meer structureel aan te bieden. De minister heeft besloten het huidige programma per 1 januari 2028 te beëindigen. Mogelijkheden om de prenatale screening in de toekomst te verbeteren, kunnen nog verder worden onderzocht.
Wat is de 13-wekenecho precies?
De 13-wekenecho is een medische echo die meestal wordt uitgevoerd tussen 12 weken en 3 dagen en 14 weken en 3 dagen zwangerschap. De officiële naam is het eerste trimester structureel echoscopisch onderzoek (ETSEO).
Tijdens dit onderzoek bekijkt een echoscopist de lichamelijke ontwikkeling van het ongeboren kind. Er wordt onder andere gekeken naar de aanleg van bepaalde organen, de schedel, de wervelkolom en de ledematen.
Het doel is om bepaalde ernstige lichamelijke afwijkingen zo vroeg mogelijk op te sporen. De echo is niet bedoeld om alle mogelijke aandoeningen vast te stellen.
Een normale uitslag geeft daarom geen garantie dat het ongeboren kind geen afwijkingen heeft. Sommige afwijkingen zijn op dit moment nog niet zichtbaar of ontwikkelen zich pas later in de zwangerschap.
Deelname aan de 13-wekenecho is vrijwillig. Zwangeren kunnen zelf beslissen of zij gebruik willen maken van het aanbod.
Wat is het verschil tussen de 13-wekenecho en de 20-wekenecho?
De 13-wekenecho en de 20-wekenecho lijken op elkaar, omdat beide onderzoeken gericht zijn op het opsporen van lichamelijke afwijkingen. Toch zijn er belangrijke verschillen.
De 13-wekenecho
Wordt uitgevoerd in het eerste trimester, rond de 13e zwangerschapsweek.
Is bedoeld om bepaalde ernstige lichamelijke afwijkingen vroeg op te sporen.
Geeft ouders eerder informatie over de ontwikkeling van hun ongeboren kind.
Stopt als onderdeel van het huidige landelijke screeningsprogramma per 1 januari 2028.
De 20-wekenecho
Wordt uitgevoerd in het tweede trimester, meestal rond 20 weken zwangerschap.
Is gericht op het opsporen van lichamelijke afwijkingen bij het ongeboren kind.
Biedt de mogelijkheid om structuren en organen te beoordelen die later in de zwangerschap beter zichtbaar zijn.
Blijft onderdeel van het Nederlandse prenatale screeningsaanbod.
De 20-wekenecho blijft dus bestaan. Het stoppen van de 13-wekenecho betekent niet dat de medische echo tijdens de zwangerschap verdwijnt.
Wel is het belangrijk om te weten dat de 20-wekenecho niet precies hetzelfde onderzoek is. Sommige afwijkingen kunnen eerder zichtbaar zijn, terwijl andere afwijkingen juist later beter te beoordelen zijn. De 20-wekenecho neemt de functie van de 13-wekenecho daarom niet volledig over.
Tot slot
De 13-wekenecho verdwijnt per 1 januari 2028 uit het huidige Nederlandse screeningsprogramma. De beslissing volgt op wetenschappelijk onderzoek waaruit bleek dat de voordelen van de echo in de huidige opzet niet voldoende opwegen tegen de nadelen.
De NIPT en de 20-wekenecho blijven beschikbaar, maar hebben elk een ander doel. Het is daarom belangrijk om te weten wat deze onderzoeken kunnen aantonen en wat niet.
Ben je zwanger en twijfel je over welke onderzoeken je wilt laten uitvoeren? Bespreek je vragen met je verloskundige of gynaecoloog. Zo kun je een keuze maken die past bij jouw wensen en situatie.
Bij BellyGuide® helpen we je om met meer overzicht, kennis en vertrouwen door je zwangerschap te gaan. Je vindt er praktische informatie over de verschillende zwangerschapsweken, onderzoeken en keuzes die op je pad kunnen komen.
